YeÅŸilay Bilim Kurulu Üyesi Dr. Abdullah Uçar, "(Tütün tüketimi) Türkiye adına alarm zilleri çalıyor. Bu, 10-15 sene içerisinde ciddi kanser yüküyle karşı karşıya kalacağız demek." dedi.
Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Halk SaÄŸlığı Anabilim Dalı ÖÄŸretim Üyesi de olan Uçar, dünya genelinde hastalık hesaplamalarına bakıldığında zihin saÄŸlığı sorunlarının özellikle son 30 yılda yükseliÅŸ trendinde olduÄŸunu, bunun önemli payının bağımlılıklardan oluÅŸtuÄŸunu söyledi.
Bağımlılığın kimyasal ve davranışsal olarak ikiye ayrıldığını, tütün, alkol ve madde türevlerinin kimyasal bağımlılık, kumar, alışveriÅŸ, yeme bozukluklarının davranışsal bağımlılık kapsamına girdiÄŸini anlatan Uçar, YeÅŸilayın iki bağımlılık türüne yönelik ciddi çalışmalar yürüttüÄŸünü kaydetti.
Uçar, Ekonomik Ä°ÅŸbirliÄŸi ve Kalkınma Örgütünün (OECD) 2025'te yayımladığı, üye ülkelerin saÄŸlık sistemlerinin karşılaÅŸtırmalı göstergelerle deÄŸerlendirildiÄŸi "Health at a Glance 2025 (Bir Bakışta SaÄŸlık)" raporuna deÄŸinerek, ÅŸöyle devam etti:
"Dünyada yükselen trend içerisinde Türkiye'nin de ilginç pozisyonu var. Bu da ÅŸu: (15 yaÅŸ üstü günlük sigara tüketim adedi) Türkiye, OECD ülkeleri içerisinde en fazla tütün kullanan ülke. Türkiye adına alarm zilleri çalıyor. Bu, 10-15 sene içerisinde ciddi kanser yüküyle karşı karşıya kalacağız demek. Erkeklerin yüzde 46'sı, kadınların yüzde 23'ü, ortalamada baktığımızda yüzde 35'i sigara içen toplumda, yakın zamanda ciddi kronik hastalık yüküyle, sadece kanser deÄŸil, dolaşım sistemi hastalıkları, KOAH (kronik obstrüktif akciÄŸer hastalığı) ve astım gibi pek çok hastalıkla karşı karşıya kalacağız."
Elektronik sigaralar ve ısıtılmış tütün ürünleri
Bu durumun acilen önlem alınması gerektiÄŸini gösterdiÄŸini belirten Uçar, "SaÄŸlık Bakanlığının da bu yönde eylem planı ve ciddi çalışmaları var ancak her ne kadar planı güzel yapsak da sahada uygulanması çok önemli. Bu iÅŸin arkasında ciddi endüstriyel destek var. Dünyanın en büyük tütün üretici firmalarının web portallarında 'Biz dumana, tütüne karşıyız.' ÅŸeklinde içeriklerle karşılaşıyoruz ÅŸaşırtıcı ÅŸekilde. Neyi kastettiklerini biraz daha derin okumayla anlayabiliyorsunuz çünkü bu firmalar da artık tütüne karşı kendilerini savunamayacaklarını farkındalar. Bu nedenle yeni teknolojiyle üretilmiÅŸ tütün içerikli ürünlere (elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri) doÄŸru yönelmiÅŸ vaziyetteler." diye konuÅŸtu.
Uçar, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerine yönelik yaklaşık 80 ülkede yasal düzenlemeler yapıldığını, geri kalanlarda yasal düzenleme de olmadığını aktararak, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını içeren Hindistan ve Çin bölgesinde dahi düzenlemelerin zayıf durumda olmasından kaynaklı dünya genelinde endüstriyel açıdan devasa sektör olduÄŸunu dile getirdi.
Sigaranın pek çok hastalığa sebep olduÄŸunun ortaya konulduÄŸunu anlatan Uçar, sözlerini ÅŸöyle sürdürdü:
"Bu çalışmalar neticesinde kanser olan insanlar veya iskemik kalp hastalığından (kalp krizi) ölen insanların ölüm nedenlerini araÅŸtırdığımızda 10-15 yıla yayılmış veriler neticesinde sigaradan olduÄŸunu anlıyoruz. Yeni teknolojiyle üretilmiÅŸ tütün içerikli ürünlerin kanser ve kalp krizi yaptığını anlayabilmeniz için 10-15 yıl sürecek çalışmalara giriÅŸmeniz gerekiyor. Dolayısıyla bu boÅŸluktan faydalanacak olan bu endüstri, ÅŸimdi bu pazara yönelmiÅŸ durumda. Toplumun ÅŸu konuda çok uyanık olması gerekiyor: 'Bu ürünleri kullanarak da 10-15 yıl sonra kanser olabiliriz.' Erken çalışmalar, bu ürünlerin içerisinde de kanserojen ek maddelerin bulunduÄŸunu gösterdi."
Uçar, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin kesinlikle sigaranın ikamesi olarak kullanılmaması gerektiÄŸini vurgulayarak, "YeÅŸilay, ülkemizin göz bebeÄŸi kurumu ve bağımlılıklar konusunda gerçekten 'sıcak savaÅŸ' içerisindeyiz. Türkiye'nin dört bir tarafında eÄŸitimler yapıyoruz, gençlerimizi saÄŸlıklı, bağımsız hale getirmeye çalışıyoruz." dedi.
Dizi, film ve sosyal medya içeriklerinin alkol, tütün ve kumar gibi ögelere özendirici ve teÅŸvik edici ÅŸekilde kullanılmasının toplum adına büyük risk oluÅŸturduÄŸuna iÅŸaret eden Uçar, "Bu içeriklerin hassasiyetle takip edilmesi gerekir. Nitekim SaÄŸlık Bakanlığımızın tütünle mücadele programı kapsamında çok fazla insan çalışıyor, emek veriliyor ve para harcanıyor. Sigarayı, alkolü, tütünü, kumarı özendirecek içeriÄŸin pazarlaması yapıldığında ise kamunun bütün bu harcamaları, emeÄŸi boÅŸa gidiyor." ifadelerini kullandı.
Uçar, bağımlılıkla mücadelede asıl stratejik davranışın uzak durmak olduÄŸunun altını çizerek, bağımlıların hangi aÅŸamada olursa olsun "Alo 171" hattını ücretsiz arayabileceklerini, SaÄŸlık Bakanlığının Alkol ve UyuÅŸturucu Madde Bağımlıları Tedavi ve AraÅŸtırma Merkezi, Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı AraÅŸtırma Tedavi ve EÄŸitim Merkezi ile YeÅŸilay Danışmanlık Merkezinden destek alabileceklerini sözlerine ekledi.
Kaynak: Anadolu Ajansı
